Wat is een verdamper en waarom moet u die reinigen?

De verdamper is het onderdeel van uw koelinstallatie dat de warmte uit de omgevingslucht opneemt in koelcellen, gekoelde vitrines of opslagzones. De lamellen (metalen vinnen) zorgen voor de warmte-uitwisseling tussen het koelmiddel en de lucht.

Na verloop van tijd hopen zich op deze lamellen stof, vet, schimmel en bacteriën op. Die ophoping:

  • Vermindert de warmte-uitwisseling: de installatie moet harder werken om de temperatuur te handhaven
  • Verhoogt het elektriciteitsverbruik: de compressor draait langer
  • Verslechtert de luchtkwaliteit: micro-organismen verspreiden zich in de gekoelde zone
  • Brengt de HACCP-conformiteit in gevaar: organische afzettingen kunnen de opgeslagen producten besmetten

Het HACCP-reinigingsproces stap voor stap

1. Beoordeling en vergrendeling

Voor elke interventie doet de technicus het volgende:

  • Visuele beoordeling van de mate van vervuiling
  • Opname van de werkingsparameters (temperaturen, drukken)
  • Vergrendeling van de installatie volgens de veiligheidsprocedures
  • Bescherming van opgeslagen producten indien nodig

2. Mechanisch ontstoffen

De eerste stap bestaat erin de zwaarste afzettingen te verwijderen:

  • Krachtige stofzuiging van deeltjes
  • Voorzichtig borstelen van de lamellen in de richting van de vin (nooit tegen de richting in, om vervorming te voorkomen)
  • Verwijdering van opgehoopt vuil uit de condensbak

3. Aanbrengen van het reinigingsmiddel

Dit is de sleutelstap voor HACCP-conformiteit:

  • Uitsluitend gebruik van producten die zijn goedgekeurd voor contact met levensmiddelen
  • Aanbrengen van een schuimend ontvettingsmiddel, afgestemd op de mate van vervuiling
  • Inwerktijd conform de aanbevelingen van de fabrikant
  • De gebruikte producten zijn biologisch afbreekbaar en veilig voor levensmiddelen

4. Spoelen en neutraliseren

  • Spoelen met water onder lage druk om beschadiging van de lamellen te voorkomen
  • Controle van de oppervlakte-pH om de afwezigheid van chemische residuen te bevestigen
  • Visuele en olfactorische controle van de reinheid

5. Desinfectie

  • Aanbrengen van een voor levensmiddelen goedgekeurd desinfectiemiddel
  • Antimicrobiële behandeling van bereikbare oppervlakken
  • Desinfectie van de condensbak en de afvoerleiding

6. Controle en herinbedrijfstelling

  • Test van de condensafvoer
  • Controle op afwezigheid van beschadiging aan de lamellen
  • Herinbedrijfstelling en controle van de werkingsparameters
  • Opstellen van het interventierapport met foto's

Waarom HACCP-conformiteit essentieel is

Het HACCP-systeem (Hazard Analysis Critical Control Points) identificeert de kritische controlepunten in de voedselketen. Verdampers behoren tot die kritische punten omdat:

  • Ze in direct contact staan met de lucht rondom de levensmiddelen
  • De vochtigheid die ze genereren de bacteriegroei bevordert
  • Een slecht onderhouden condensbak een bron is van Listeria- en Salmonella-besmetting

Het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) in België controleert deze punten tijdens inspecties. Een slecht onderhouden verdamper kan leiden tot een waarschuwing, een boete of een tijdelijke sluiting van het bedrijf.

Hoe vaak moet u uw verdampers reinigen?

De frequentie hangt af van meerdere factoren:

  • Koelcellen (plustemperatuur): elke 3 tot 6 maanden
  • Vriesscellen (mintemperatuur): elke 6 tot 12 maanden
  • Gekoelde vitrines in supermarkten: elke 3 maanden
  • Bijzonder belaste omgevingen (bakkerij, kaasmakerij): elke 2 tot 3 maanden

Een preventief onderhoudscontract maakt het mogelijk deze interventies te plannen en noodsituaties te voorkomen.